İnternette korkunç ticaret: "Böbreğimi satıyorum" ilanları kan donduruyor
İnternet dünyasında denetimsiz kalan platformlar, çaresiz insanları yasa dışı organ ticaretine sürüklüyor. Maddi imkânsızlıkları gerekçe gösteren onlarca kişi, kurulan blog siteleri üzerinden böbreklerini 100 bin ile 300 bin TL arasında değişen fiyatlarla satışa çıkarıyor.
Hukuki ve tıbbi engellere rağmen "satılık böbrek" başlığıyla verilen ilanlar, organ ticaretinin geldiği tehlikeli boyutu gözler önüne seriyor. 2011 yılından bu yana aktif olan platformlarda; borçlarını ödeyemeyenlerden ameliyat parası biriktirenlere kadar pek çok kişi, adeta birer eşya gibi organlarını pazarlıyor.
"Hayatımın yarısını veriyorum"
İlanlar arasında en dikkat çekeni, henüz 19 yaşında olan genç bir kadına ait. Maddi zorluklar nedeniyle böbreğini 250-300 bin TL bandında satmak isteyen genç kadın, fiyatın yüksek bulunması üzerine "Ben de hayatımın yarısını veriyorum" cevabıyla durumun vahametini ortaya koyuyor. Çoğu ilan sahibi, alıcılarla pazarlık yaparken sağlık durumlarının "kusursuz" olduğunu iddia ederek adeta bir emlak ya da araç satışı üslubu kullanıyor.
Sağlıkçılar ve aşçılar da listede
İlan verenlerin profilleri ise oldukça şaşırtıcı. Bir hastanede çalışan 23 yaşındaki sağlık personeli, tüm kontrollerinin tam olduğunu belirterek 300 bin TL talep ediyor. Bir başka ilan sahibi ise aşçı olduğunu ve düzenli kontrolden geçtiğini vurgulayarak 150 bin TL istiyor. Göz ameliyatı olmak için böbreğini satılığa çıkaran bir erkek ise "Gönül isterdi ki bağışlayayım ama mecburum" diyerek 100 bin TL'ye kadar indirim yapabileceğini ifade ediyor.
Hukuki yaptırımı çok ağır
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Ankara Barosu Sağlık Hukuku Kurulu Başkanı Berna Özpınar, bu durumun tamamen suç olduğunu vurguladı. Özpınar, rıza olsa dahi menfaat karşılığı organ devrinin yasak olduğunu hatırlatarak, "Mevzuata göre bir kimse sadece insani amaçlarla organını verebilir. Hiçbir baskı ve maddi menfaat olmamalıdır. Bu suçun örgütlü işlenmesi durumunda 8 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür" ifadelerini kullandı.
Denetim boşluğu suiistimal ediliyor
Blog sitelerinde yayınlanan mesajlarda; "Kart borcumdan dolayı acil satılık", "17 yaşındayım, temiz böbreklerim var" ve "Pazarlık yoktur" gibi ifadeler yer alıyor. Türkiye'de organ bağışının sadece belirli yasal komisyonlar ve akrabalık bağı çerçevesinde yapılabildiği bilinmesine rağmen, internetteki bu kontrolsüz ilanların devam etmesi güvenlik ve sağlık skandallarını beraberinde getiriyor.
