Temmuz ayında emekli maaşlarına yapılan zam ve en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya çıkarılmasını öngören düzenleme, milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiriyor. Düzenlemenin yasalaşmasıyla birlikte özellikle kök maaş ile taban aylık arasındaki farkın nasıl oluştuğu ve ödemelerin nasıl hesaplandığı merak ediliyor.
Kök maaş nedir?
Emeklilik işlemleri tamamlandıktan sonra Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından bağlanan ilk emekli aylığı "kök maaş" olarak adlandırılıyor.
Ocak ve temmuz aylarında uygulanan enflasyon kaynaklı maaş artışları doğrudan kök maaş üzerinden hesaplanıyor. Örneğin 2025 yılında 20 bin lira kök maaşla emekli olan bir kişinin aylığı, 2026 yılının ocak ayında yapılan yüzde 12,19'luk zamla 22 bin 438 liraya yükseldi.
Temmuz ayında uygulanan yüzde 17,76 oranındaki artışın ardından ise aynı emeklinin kök maaşı 26 bin 422 liraya çıktı.
En düşük emekli aylığı uygulaması devam ediyor
En düşük emekli aylığı uygulaması 2018 yılında yürürlüğe girdi. İlk düzenlemeyle taban aylık 1.000 liraya yükseltilirken, bu tutarın altında maaş alan emeklilerin aylıkları belirlenen seviyeye tamamlandı.
Sonraki yıllarda da ocak ve temmuz dönemlerinde yapılan yasal düzenlemelerle en düşük emekli aylığı artırıldı. 2026 yılının ocak ayında 20 bin liraya çıkarılan taban aylığın, yeni düzenlemeyle 23 bin 552 liraya yükseltilmesi planlanıyor.
Bu artışla birlikte en düşük emekli aylığından yararlanan emekli sayısının yaklaşık 4,5 milyona ulaşması bekleniyor.
Kök maaş ile taban aylık arasındaki fark kim tarafından ödeniyor?
Emekli maaşlarına yapılan zamlar kök maaş üzerinden hesaplanıyor. Ancak zamlı kök maaş, yürürlükte bulunan en düşük emekli aylığının altında kalıyorsa emekliye taban aylık ödeniyor.
Kök maaş ile emeklinin hesabına yatırılan tutar arasındaki fark ise Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından değil, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanıyor.
Kök maaş hesabı nasıl yapılıyor?
Kök maaşın hesaplanma yöntemi, en düşük emekli aylığı uygulamasının nasıl işlediğini de ortaya koyuyor.
Örneğin 2025 yılı aralık ayında emekli olan ve 17 bin lira kök maaş bağlanan bir emeklinin maaşı, 2026 yılının ocak ayında yapılan yüzde 12,19'luk zamla yaklaşık 19 bin liraya yükseliyor.
Ancak ocak ayında uygulanan en düşük emekli aylığı 20 bin lira olduğu için emeklinin hesabına 20 bin lira yatırılıyor.
Temmuz ayında yapılan yüzde 17,76'lık artış sonrasında yaklaşık 19 bin liralık kök maaş 22 bin 374 liraya çıkıyor. Buna rağmen yeni belirlenen en düşük emekli aylığı 23 bin 552 lira olduğu için emekliye bu tutar ödeniyor.
Aradaki fark Hazine tarafından karşılanırken, SGK kayıtlarında emeklinin kök maaşı 22 bin 374 lira olarak yer almaya devam ediyor.
Zamlar kök maaş üzerinden uygulanıyor
2026 yılının ocak ve temmuz dönemlerinde yapılan enflasyon artışları doğrudan kök maaşlara yansıtıldı.
Böylece SSK, Bağ-Kur ve tarım emeklilerinin kök maaşlarında yıl genelinde yaklaşık yüzde 29,95 oranında artış gerçekleşti.
Buna karşın kök maaşı düşük seviyede bulunan bazı emekliler, yapılan zamlara rağmen en düşük emekli aylığının altında kaldıkları için ödemelerini taban aylık üzerinden almaya devam ediyor.
