Türkiye genelinde milyonlarca öğrenci ve yüz binlerce öğretmeni ilgilendiren yeni sınav sistemi için hazırlıklar tamamlandı. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından geliştirilen Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS), 2026-2027 eğitim öğretim yılı birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren ortaokul ve liselerde uygulanacak.
Eğitimde ölçme ve değerlendirme süreçlerinde ortak standart oluşturmayı amaçlayan sistem, açık uçlu sorular ve merkezi soru havuzuyla dikkat çekiyor. Bakanlığın açıklamasına göre sistemin ilk aşamasında yaklaşık 8 bin soru havuza aktarılacak, her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni soru hazırlanacak.
MEB’İN YENİ SINAV SİSTEMİ 16 BRANŞI KAPSIYOR
Yeni uygulama, ortaokullarda 5, 6 ve 7’nci sınıfları, liselerde ise 9, 10 ve 11’inci sınıfları kapsayacak. Toplam 16 branşta uygulanması planlanan sistemde öğrencilerin yalnızca bilgiyi hatırlama düzeylerinin değil, öğrendiklerini kullanma ve yorumlama becerilerinin de ölçülmesi hedefleniyor.
Ortaokullarda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri sistem kapsamında yer alacak.
Liselerde ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce derslerinde uygulamaya geçilecek.

İLK ETAPTA 8 BİN SORU HAZIRLANACAK
Sistemin temelini, öğretim programlarındaki öğrenme çıktılarıyla uyumlu açık uçlu sorulardan oluşan bir havuz oluşturacak. Bakanlık, ilk ortak yazılı sınavlar öncesinde yaklaşık 8 bin sorunun sisteme aktarılmasını hedefliyor. Sonraki her sınav döneminde de havuza yaklaşık 8 bin yeni soru eklenmesi planlanıyor.
Bu yöntemle sınav sorularının belirli kazanımlara uygun hazırlanması, farklı okullarda yapılan değerlendirmelerde ortak ölçütlerin kullanılması ve öğrencilerin gelişimlerinin daha sağlıklı takip edilmesi amaçlanıyor.
SINAV SORULARINI ÖĞRETMENLER DE BELİRLEYECEK
Yeni sistemde sınav hazırlama süreci tamamen otomasyona bırakılmayacak. Eğitim öğretim yılı başında zümre öğretmenleri tarafından belirlenen konu-soru dağılım tablolarındaki senaryolar esas alınacak.
Seçilen senaryoda yer alan öğrenme çıktılarına yönelik iki soru, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla hazırlanacak. Diğer sorular ise Bakanlığın oluşturduğu havuzdan, öğretmenlerin belirleyeceği zorluk seviyelerine göre otomatik olarak seçilecek.
Soruların kolay, orta ve zor düzeyleri ile puan değerleri de öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecek. Böylece merkezi soru havuzuyla öğretmenlerin mesleki kararlarının bir arada kullanılması hedefleniyor.
SINAV SONUÇLARI ANALİZ EDİLECEK
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, yalnızca sınav sorularının hazırlanmasıyla sınırlı kalmayacak. Sınavların ardından öğrenci cevapları puanlama anahtarları doğrultusunda değerlendirilecek ve sonuçlar sisteme girilecek.
Elde edilen veriler üzerinden öğrenci, sınıf ve şube bazında analiz raporları oluşturulacak. Bu raporlarla öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğu, hangi öğrenme çıktılarında desteğe ihtiyaç duyduğu belirlenebilecek.
Bakanlığın hedefleri arasında, elde edilen sonuçların öğretmenlerin ders planlamalarına katkı sağlaması ve öğrenci ile velilere daha ayrıntılı geri bildirim sunulması da bulunuyor.
ÖĞRETMENLERİN İŞ YÜKÜ TARTIŞMASI GÜNDEMDE
Yeni sınav modeli eğitimde standartlaşmayı ve ölçme süreçlerinin niteliğini artırmayı hedeflerken, uygulamanın öğretmenlere getireceği iş yükü de tartışılıyor.
Özellikle açık uçlu soruların değerlendirilmesi, öğrenci cevaplarının puanlanması ve sonuçların sisteme girilmesi gibi işlemlerin zaman alabileceğine dikkat çekiliyor. Öğretmenlerin sınav hazırlığı ve değerlendirme süreçlerine ayıracağı zamanın artmasının, ders anlatımı ve öğrencilerle birebir ilgilenme sürecini etkileyebileceği yönünde endişeler bulunuyor.
Açık uçlu soruların her öğrencinin cevabına göre değerlendirilmesi gerektiğinden, puanlama süreci öğretmenlerin dikkatini ve zamanını gerektiriyor. Bu nedenle yeni modelin uygulamada nasıl sonuç vereceği ve öğretmenlerin iş yükünü ne ölçüde etkileyeceği merak ediliyor.
YENİ SINAV MODELİ 26 EKİM’DE GÜNDEMDE
MEB’in yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımı, 2026-2027 eğitim öğretim yılında ortaokul ve liselerde sınav hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde önemli bir değişiklik getiriyor. Yaklaşık 8 bin soruyla başlayacak havuzun her sınav döneminde genişletilmesi planlanırken, sistemin sonuçlarının uygulama sürecinde daha net görülmesi bekleniyor.