2027 emekli zammı için milyonlarca SSK, Bağ-Kur ve memur emeklisi gözünü ocak ayında açıklanacak maaş artışına çevirdi. Temmuz-Aralık dönemine ilişkin enflasyon verilerinin açıklanmasıyla zam hesaplamaları şekillenirken, emeklilere yönelik ilave ödeme seçenekleri de gündeme geldi.
Seyyanen zam ve refah payı seçeneklerinin değerlendirildiği çalışmalarda, refah payı üzerinden ek ödeme yapılması formülünün öne çıktığı belirtiliyor. Gündemdeki modele göre önce enflasyon farkından kaynaklanan normal zam uygulanacak, ardından emeklilere prim ve yaş gibi kriterler dikkate alınarak ilave ödeme yapılabilecek.
EMEKLİYE YÜZDE 15 EK ÖDEME FORMÜLÜ
Emekli maaşlarına yapılması planlanan iyileştirme kapsamında ortalama yüzde 15 ilave ödeme seçeneği üzerinde duruluyor. Bu formül için mevcut ödeneklere ek olarak yaklaşık 1,1 trilyon liralık kaynak ayrılmasının öngörüldüğü aktarılıyor.
Söz konusu çalışmanın yalnızca enflasyon zammıyla sınırlı kalmayacağı, emeklilerin prim ödeme geçmişlerine göre farklı tutarlarda ek ödeme alabileceği belirtiliyor. Ancak yüzde 15'lik ek ödeme henüz kesinleşmiş bir karar değil.
EMEKLİ ZAMMINDA ÖNCE ENFLASYON FARKI HESAPLANACAK
2027 Ocak döneminde SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaş artışında Temmuz-Aralık dönemine ait 6 aylık enflasyon farkı esas alınacak.
Yıl sonu tahminlerine dayanan senaryolarda SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yaklaşık yüzde 10, memur emeklileri için ise yüzde 8 civarında zam hesaplanıyor.
Yüzde 10 zam senaryosuna göre;
-
25 bin TL maaş alan emeklinin aylığı 27 bin 500 TL'ye,
-
30 bin TL maaş alan emeklinin aylığı 33 bin TL'ye,
-
40 bin TL maaş alan emeklinin aylığı 44 bin TL'ye yükselebilecek.
Bu rakamlar mevcut tahminlere dayalı hesaplamalardan oluşuyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI 30 BİN TL'YE ÇIKABİLİR Mİ?
Halen 23 bin 552 TL olarak uygulanan en düşük emekli maaşının, yüzde 10 zam senaryosunda yaklaşık 25 bin 907 TL'ye yükselmesi hesaplanıyor. Rakamın 26 bin TL seviyesine yuvarlanabileceği değerlendiriliyor.
Ancak en düşük emekli maaşındaki artışın yürürlüğe girmesi için yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
Gündemdeki yüzde 15 ek ödeme formülünün de uygulanması halinde en düşük emekli aylığının yaklaşık 29 bin 900-30 bin TL seviyesine ulaşabileceği hesaplanıyor.
EMEKLİYE EK ÖDEMEDE 3 KRİTER BELİRLEYİCİ OLACAK
Refah payı üzerinden yapılması değerlendirilen ek ödemelerde üç temel kriterin öne çıktığı belirtiliyor. Bunlar:
-
Ödenen prim miktarı
-
Prim gün sayısı
-
Emeklinin yaşı
Çalışmada emeklinin SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı kapsamında bulunması, yurt dışından emekli olması ve çalışmaya devam edip etmemesi gibi unsurların da dikkate alınabileceği ifade ediliyor.
Bu modelle bütün emeklilere aynı miktarda ödeme yapılması yerine, prim geçmişine ve belirlenen kriterlere göre farklı tutarlarda destek verilmesi planlanıyor.
PRİM GÜNÜNE GÖRE KADEMELİ ÖDEME PLANI
Ek ödeme sisteminde prim basamakları oluşturulması üzerinde duruluyor. İlk basamağın 3 bin 600 prim gününden başlaması, devamında 4 bin 700, 9 bin ve üzeri prim günlerini kapsayan üç veya dört ayrı kategori belirlenmesi seçenekler arasında bulunuyor.
Buna göre daha fazla prim günü bulunan ve daha yüksek prim ödeyen emeklilerin daha yüksek ek ödeme alması hedefleniyor. Her prim basamağı için ayrı bir ödeme tutarı belirlenmesi planlanıyor.
EK ÖDEME İÇİN 1,1 TRİLYON TL'LİK KAYNAK HESABI
Emeklilere yönelik iyileştirme çalışmasında yaklaşık 1,1 trilyon TL'lik ilave kaynak ihtiyacının hesaplandığı aktarılıyor. Daha önce gündeme gelen eşel mobil destek uygulamasından vazgeçilmesiyle yaklaşık 500 milyar TL civarında kaynak alanı açıldığı ifade ediliyor.
Ek ödeme miktarının ise ayrılacak bütçeye, uygulamanın hangi emeklileri kapsayacağına ve prim ile yaş kriterlerinin nasıl belirleneceğine göre şekillenmesi bekleniyor.
MEMUR EMEKLİSİ MAAŞI NE KADAR OLACAK?
Memur emeklilerinin 2027 Ocak zammında toplu sözleşme artışı ve enflasyon farkı etkili olacak. İlk altı aylık dönem için toplu sözleşme zammının yüzde 5 olduğu belirtilirken, enflasyon tahminleri doğrultusunda toplam artışın yüzde 8 civarında gerçekleşmesi senaryosu hesaplanıyor.
Bu tahmine göre 31 bin 528 TL seviyesindeki en düşük memur emeklisi aylığının yaklaşık 34 bin 50 TL'ye yükselmesi bekleniyor. Yüzde 15 ek ödeme uygulanması halinde ise maaşın 39 bin 158 TL seviyesine çıkabileceği hesaplanıyor.
VATANDAŞLIK MAAŞI EMEKLİ EK ÖDEMESİNDEN AYRI TUTULACAK
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD) kapsamında yürütülen ve kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak bilinen çalışma, emekliye ek ödeme paketinden ayrı değerlendiriliyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmada gelir seviyesi düşük hanelere yönelik destekler planlanıyor. İlk değerlendirmelerde yaklaşık 2,5 milyon haneye toplam 1,35 trilyon TL destek ödemesi yapılması seçeneği gündeme geldi.
Bu desteklerin elektrik, doğal gaz, kira, barınma, yakacak, gıda ve çocuk yardımı gibi farklı kalemleri kapsaması öngörülüyor. En düşük emekli maaşı ve altında aylık alan emekliler ile asgari ücretlilerin de belirlenen şartları karşılamaları halinde desteklerden yararlanabilmesi bekleniyor.
EMEKLİ ZAMMI VE EK ÖDEME NE ZAMAN NETLEŞECEK?
Emeklilerin 2027 Ocak ayında alacağı kesin zam oranı, yılın ikinci yarısına ilişkin enflasyon verilerinin tamamlanmasıyla belli olacak. En düşük emekli maaşı için yapılacak yasal düzenleme ile refah payı veya ek ödeme kararının da ayrıca açıklanması gerekiyor.
Şu aşamada yüzde 15 ek ödeme, 1,1 trilyon TL kaynak ve prim basamaklarına göre ödeme seçenekleri üzerinde çalışılan formüller arasında bulunuyor. Nihai kararın bütçe imkânları ve yapılacak değerlendirmelerin ardından netleşmesi bekleniyor.
