Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde (KKTC) Girne Limanı ile Mersin’in Taşucu Limanı arasında sefer yapan “Filo Jet” isimli yolcu gemisinin alabora olmasıyla ilgili soruşturma sürerken, kazada etkili olabilecek deniz koşulları da mercek altına alındı. Kaptan ve mürettebat, mahkemede geminin dalgalar nedeniyle ön kısmının kopmasının ardından alabora olduğunu savundu. Kazanın kesin nedeni ise henüz belirlenmiş değil.
“ÖLÜ DALGA” NEDİR?
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, “ölü dalga” ya da “swell” terimini, oluşum alanı ve kaynağından uzakta görülen okyanus ve deniz dalgaları için kullanıyor. Bu dalgalar, kaynak bölgede oluşan esas dalgalara göre daha uzun periyotlu, daha düz ve daha düzenli bir yapıya sahip oluyor.
Basitçe anlatmak gerekirse, bir bölgede etkili olan rüzgar ve fırtınanın oluşturduğu dalgalar, fırtına sona erdikten sonra da denizde ilerlemeye devam edebiliyor. Bu nedenle hava sakinleşmiş olsa bile denizde belirgin bir dalga hareketi görülebiliyor.
FIRTINA SONA ERSE BİLE DALGALAR DEVAM EDEBİLİYOR
Ölü dalganın en önemli özelliklerinden biri, oluştuğu bölgeden uzaklaşarak başka bir bölgede etkisini sürdürebilmesi. Bu nedenle denizdeki koşullar yalnızca o anda esen rüzgara bakılarak değerlendirilmemeli.
Özellikle uzun periyotlu dalgaların kıyıya ve sığ sulara yaklaşırken davranışları değişebiliyor. Bu durum deniz ulaşımı açısından dikkate alınması gereken bir unsur olarak değerlendiriliyor.
GİRNE’DEKİ KAZADA KESİN NEDEN HENÜZ BELLİ DEĞİL
Girne’deki gemi kazasında kaptan ve mürettebat, mahkemede dalgaların etkisiyle geminin ön tarafının koptuğunu ve ardından geminin alabora olduğunu belirtti. Ayrıca çıkış sırasında meteorolojik açıdan bir sorun bulunmadığını ve geminin gerekli sertifikasyonlara sahip olduğunu savundular.
Öte yandan kazaya ilişkin yayımlanan ilk teknik değerlendirmelerde de geminin dalgaların etkisiyle alabora olduğu yönündeki ifadeler yer aldı ancak kazanın kesin nedeni henüz belirlenmiş değil.
“ÖLÜ DALGA GEMİYİ BATIRDI” DEMEK İÇİN ERKEN
Denizcilikte ölü dalga olarak bilinen swell, tek başına bir gemi kazasının kesin nedeni olarak gösterilemez. Girne’deki kazanın nedeninin ortaya çıkması için geminin teknik durumu, deniz ve hava koşulları, dalgaların özellikleri ve diğer teknik verilerin birlikte incelenmesi gerekiyor.
Girne Kaza Mahkemesi de kazanın aydınlatılması amacıyla teknik verilerin toplanmasına ve tanıkların dinlenmesine karar verdi.
Kısacası “ölü dalga”, fırtına sona erdikten sonra da denizde ilerlemeye devam eden uzun periyotlu dalgaları ifade ediyor. Girne’deki faciada etkili olup olmadığı ise yapılacak teknik incelemelerin ardından netleşecek.
