Karadeniz Bölgesi'ndeki fındık üreticilerinin ekonomik koşullarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan BBP Genel Sekreteri Üçüncü, hazırlanan teknik maliyet çalışmasının 2026 yılı güncel verileri esas alınarak oluşturulduğunu belirtti.
Fındığın Türkiye'nin stratejik tarım ürünlerinden biri olduğunu vurgulayan Üçüncü, milyarlarca dolarlık ihracat geliri sağlayan ürünün gerçek sahibinin üretici olduğunu ifade ederek, üreticinin emeğinin karşılığını alması gerektiğini söyledi.
Hazırlanan çalışmaya göre, dekarda 100 kilogram verim alınan taban arazilerde bahçe bakımı, ot temizliği, budama, ışkın alma, gübreleme, ilaçlama, hasat ve harman işlemleri için yaklaşık altı günlük işçilik gerekiyor. Günlük işçilik ücretinin 2 bin 500 TL olarak hesaplandığı çalışmada, gübre, ilaç, patoz, nakliye ile makine ve ekipman giderleri de eklendiğinde toplam üretim maliyetinin 22 bin TL'ye ulaştığı, devlet desteği düşüldükten sonra kilogram başına maliyetin 215,35 TL olduğu belirtildi.
Karadeniz'deki eğimli arazilerde ise işçilik ihtiyacının dokuz yevmiyeye çıktığına dikkat çekilen çalışmada, toplam maliyetin 29 bin 500 TL, devlet desteği sonrası net maliyetin ise 29 bin 35 TL olduğu, kilogram başına üretim maliyetinin 290,35 TL olarak hesaplandığı ifade edildi.
Karadeniz'deki üretim alanlarının büyük bölümünün eğimli arazilerden oluştuğunu belirten Üçüncü, bu nedenle üreticilerin önemli bir kısmının kilogram başına yaklaşık 290 TL maliyetle üretim yaptığını kaydetti.
Üreticinin yalnızca mevcut sezonun değil, gelecek yılın bakım giderlerini de karşılamak zorunda olduğunu dile getiren Üçüncü, bahçelerin düzenli bakımının sürdürülebilir üretim açısından önem taşıdığını belirtti.
Hazırlanan maliyet çalışmasında, üretim maliyetine üreticinin emeği, aile işçiliği, sermaye ve doğal afet riskleri ile bahçelerin sürdürülebilirliği de dikkate alınarak en az yüzde 20 kâr payı eklenmesi gerektiği ifade edildi. Buna göre fındıkta taban fiyatın en az 350 TL seviyesinde belirlenmesinin üreticinin zarar etmemesi açısından gerekli olduğu savunuldu.
Üçüncü ayrıca, son iki yılda önceki sezonlardan kalan stokların önemli ölçüde piyasaya sunulduğunu, lisanslı ve özel depolardaki stokların büyük oranda azaldığını öne sürerek, bu yıl sanayici ve ihracatçının piyasadan ciddi miktarda ürün almak durumunda kalacağını söyledi. Bu nedenle üretici üzerinde fiyat baskısı oluşturulmaması gerektiğini ifade eden Üçüncü, açıklanacak taban fiyatın üreticinin alın terini koruyan ve üretimin sürdürülebilirliğini sağlayan bir seviyede olması çağrısında bulundu.
