Bayburt’ta unutulmaya yüz tutan ehram dokumacılığını 12 yaşında annesinden öğrenen 60 yaşındaki Sevim Ataner, yaklaşık 48 yıldır bu geleneksel sanatı sürdürüyor.
Ehramın kullanım alanının zamanla daralması üzerine çalışmalarını farklı ürünlere yönlendiren Ataner, kentin kültürel mirasını gelecek nesillere aktarmak için üretmeye devam ediyor.
90’lı yıllara kadar Bayburt’ta hem dokunan hem de kullanılan ehram, teknolojinin gelişmesiyle birlikte zamanla unutulmaya yüz tuttu. Ehram dokuyanların azalmasıyla bir dönem kentte bu sanatı sürdüren tek kişi olan Ataner, yaşanan süreci şöyle anlattı:
“90’lı, 95’li yıllara kadar ehramı sadece dış giysi olarak kullanıyorduk. Teknolojinin gelişmesiyle unutulmaya yüz tuttu. Dokuyanlar bitmişti. Bayburt’ta sadece ben kalmıştım”
EHRAMDAN ÇANTA VE TAKIYA KADAR BİRÇOK ÜRÜN
Kültür ve Turizm Bakanlığının düzenlediği fuarlara katılarak kendisini geliştiren Ataner, burada edindiği fikirlerle ehramın kullanım alanını genişletti.
Ehram kumaşından çanta, şal, atkı ve yatak örtüsünün yanı sıra çeşitli hediyelik ürünler hazırlayan Ataner, geleneksel nakışları da farklı tasarımlarda kullanmaya başladı.
Ataner, üretim sürecini şu sözlerle anlattı:
“Fuarlardan fikir edinerek, bilgi alarak ehramdan neler yapabilirim diye düşündüm. Turizme yönelik hediyelik ürünler ne yapabilirim düşüncesiyle çanta yaptım, şal yaptım, atkı yaptım, yatak örtüsü yaptım. Nakışlarımızdan kolyeler yaptım”
EHRAM KUMAŞIYLA BEBEKLERİ GİYDİRİYOR
Geleneksel olarak örtünme amacıyla kullanılan yün kumaş ehram, Ataner’in çalışmalarıyla oyuncak bebeklerde de kullanılmaya başlandı.
Yaklaşık 3 yıldır el yapımı bebekleri ehram kumaşıyla giydiren Ataner, farklı nakış ve motiflerle süslediği bebekleri hediyelik ürün olarak satışa sunuyor. Bebeklerin fiyatının ise 1.200 lira olduğu belirtildi.
Bebeklerin tamamen el emeğiyle hazırlandığını vurgulayan Ataner, “Bebeklerimiz de el emeği, el yapımı ürünler, naylon bebek değil. Turizme yönelik hediyelik ürünler üretmeye çalışıyorum” dedi.
TESCİLLİ EHRAM NAKIŞLARI TAKILARA TAŞINIYOR
Bayburt Üniversitesi tarafından tescillenerek “Bayburt Ehramı” adıyla coğrafi işaret alan ehramın geleneksel nakışları da farklı ürünlerde değerlendiriliyor.
Ehram nakışlarından kolyeler hazırlayan Ataner, bu ürünleri özellikle genç kızlara yönelik hediyelik eşyalara dönüştürüyor.
Ataner, “Ben de ehramımızı değerlendirerek genç kızlarımıza kolye yapmaya çalıştım” ifadelerini kullanarak, ehram nakışlarını farklı ürünlerle yaşatmaya çalıştığını kaydetti.
KADINLARLA BİRLİKTE ÜRETİM YAPIYOR
Şingah Mahallesi’nde diğer kadınlarla birlikte üretim yapan Ataner, ehram dokumacılığının kadınların emeğiyle yaşatıldığını belirtti.
Ataner, “Benimle beraber başka kadınlar da var; kendi mahallemde, Şingah Mahallesi’nde kadınlarla beraber çalışıyorum. Bu şekilde kültürümüzü devam ettirmeye, yaşatmaya çalışıyorum” dedi.
“ÖMRÜM OLDUKÇA KÜLTÜRÜMÜ YAŞATMAYA DEVAM EDECEĞİM”
Ehram dokuma sanatının gelecek nesillere aktarılmasını isteyen Ataner, gençlerin de bu sanata yönelmesini istedi.
Ataner, “İnşallah gelecek nesiller de bu sanata yönelirler ve kültürümüzü yaşatırlar. Ömrüm oldukça, canım sağ oldukça kültürümü yaşatmaya devam edeceğim” diye konuştu.
