Bayburt’un Şingah Mahallesi’nde yaşayan kadınlar, yaz aylarında gerçekleştirdikleri geleneksel yün temizleme işlemi için evlerinin önünde bir araya geldi. Kış hazırlıklarının önemli bir parçası olan yün çırpma mesaisinde, yünler günler süren işlemlerden geçirilerek yeniden kullanıma hazırlanıyor.
YÜNLER ÖNCE YIKANIYOR
Yün çırpma işlemi, yünlerin leğenlerde bol suyla yıkanmasıyla başlıyor. Yıkanan yünler çuvallara konularak süzdürülüyor ve ardından tellere asılarak kurumaya bırakılıyor.
Kuruyan yünler daha sonra muşamba üzerine seriliyor. Kadınlar, odun sopalarla saatlerce çırptıkları yünleri birbirinden ayırarak temizliyor.
Çırpma işleminin ardından yünler temiz bezlerin üzerine serilerek güneş altında yeniden kurumaya bırakılıyor. Birkaç aşamadan geçirilen yünler, daha sonra yorgan, yastık, minder ve döşeklerde kullanılmak üzere hazırlanıyor.
İKİ GÜN SÜREN GELENEKSEL MESAİ
Şingah Mahallesi sakinlerinden Zübeyde Tutar, komşusu Emine Oruç ile birlikte yaptıkları yün temizleme işleminin yaklaşık iki gün sürdüğünü söyledi.
Tutar, yünlerin önce leğenlerde yıkandığını, ardından süzdürülerek çırpıldığını ve son aşamada kurutulduğunu belirtti. Hazırlanan yünlerin yorgan, minder ve döşeklerde kullanıldığını ifade eden Tutar, yünün kullanıma hazır hale gelmesinin birçok aşamadan geçtiğini anlattı.
“BURASI KIŞ MEMLEKETİ, BİZ YÜNSÜZ YAPAMAYIZ”
Emine Oruç ise yünün kendileri için önemli olduğunu belirterek, kış aylarının sert geçtiği Bayburt’ta yünden vazgeçmediklerini söyledi.
Yünün sağlıklı olduğunu düşündükleri için her yıl bu zahmetli işlemi yaptıklarını belirten Oruç, “Yünlerimiz çok sağlıklıdır. Biz yünsüz yapamayız. Elyafta yatmayı biz de biliyoruz ama yün sağlıklı diye günlerce yünlerle uğraşıyoruz.” dedi.
Yünleri temizleyip çırptıktan sonra yorgan ve yataklarda kullandıklarını ifade eden Oruç, “Burası kış memleketi, yün daha sağlıklı olduğu için yün yataklarda yatıyoruz.” diye konuştu.
Her yıl aynı işlemi büyük bir özveriyle sürdürdüklerini kaydeden Oruç, “Çok sağlıklı olduğu için her zaman bu zahmete katlanıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Bayburt’ta kadınların yaz aylarında sürdürdüğü yün çırpma mesaisi, geleneksel yaşam kültürünün yanı sıra kadınlar arasındaki dayanışmayı ve nesilden nesile aktarılan el emeğini de yaşatıyor.
