Artvin’de köknar ağaçlarından çakı yardımıyla tek tek toplanan çam sakızı, yüksek fiyatıyla dikkat çekiyor. Toplanması hem ustalık hem de emek gerektiren ürünün kilogram fiyatı 7 bin 500 ile 10 bin lira arasında değişiyor.
Yörede “köknar sakızı” olarak da bilinen ürün, genellikle köylüler ve çobanlar tarafından ağustos ve eylül aylarında toplanıyor. Yüksekliği 15-20 metreyi bulan ağaçlara tırmanan vatandaşlar, çam sakızını çakı yardımıyla tek tek çıkarıyor. Toplama işleminin zahmetli ve riskli olması, ürünün fiyatını etkileyen nedenler arasında gösteriliyor.
ÇAM SAKIZINA GELENEKSEL İLGİ
Artvin’de bazı vatandaşlar çam sakızını toz haline getirerek balla karıştırıyor. Geleneksel tüketim alışkanlıkları kapsamında tercih edilen ürüne özellikle 50 yaş üstü vatandaşların ilgi gösterdiği belirtiliyor.
27 yıldır aile işletmesi olarak şarkütericilik yapan Erkan Büyük, çam sakızının geçmişten günümüze taşınan geleneksel ürünlerden biri olduğunu söyledi.
Büyük, ürünün toplanma sürecinin zorluğuna ve fiyatına ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Köknar sakızı diye geçer, köknar ağacında bulunur. Yüksek rakımlı yerlerdeki ağaçlardan tek tek toplanır. Toplamak zahmetli ve zor bir iş. Ormanlık alanda ağaçlara çıkıldığı için riski de var. Çok emek gerektirmesi, fiyatının yüksek olmasının nedenlerinden biri. Kilogram fiyatı 7 bin 500 ile 10 bin lira arasında değişiyor. Genellikle 50 yaş üstü insanlar bu tür ürünlere daha fazla ilgi gösteriyor. Yeni nesil de kullanıyor ama büyüklerimiz daha çok tercih ediyor.”
BALLA KARIŞTIRILARAK TÜKETİLİYOR
Çam sakızının yörede geleneksel olarak farklı şekillerde tüketildiğini belirten Büyük, bazı vatandaşların ürünü balla karıştırarak kullandığını anlattı.
Büyük, mide rahatsızlığı yaşayan bazı kişilerin bu karışımı tercih ettiğini belirterek şunları söyledi:
“Mide rahatsızlığı olan bazı vatandaşlar, eskimiş çam sakızını alıp balla karıştırıyor. Sabah aç karnına ya da akşam yatmadan önce tüketerek rahatsızlıklarının hafiflediğini söylüyorlar. Bu, eski insanların günümüze taşıdığı geleneklerden biri. Bu ürünü Türkiye'nin bir çok iline kargo yapıyoruz. İsteyen karışım halinde isteyen ise çam sakızı yada, bal ayrı ayrı alıp karışımını kendi yapıyor.”
Vatandaşların aktardığı bu deneyimler geleneksel kullanıma dayanıyor. Çam sakızının mide rahatsızlıklarını tedavi ettiğine ilişkin ifadeler ise bilimsel olarak doğrulanmış bir tedavi bilgisi olarak değerlendirilmemeli.
15-20 METRELİK AĞAÇLARDAN TOPLANIYOR
Aktar ürünleri satıcısı Selahattin Arslan da çam sakızını toplamanın oldukça zor olduğunu belirtti. Ağaçların yüksekliğinin ve toplama yönteminin işi güçleştirdiğini ifade eden Arslan, şöyle konuştu:
“Çam sakızı işi oldukça zor bir iştir. Ağaçların üzerinde bulunur. Öyle ağaçlar var ki yükseklikleri 15-20 metreyi buluyor. Bu ağaçlara tırmanılarak çıkılır ve sakız çakı yardımıyla tek tek toplanır.”
Artvin’de geleneksel ürünler arasında yer alan çam sakızı, zahmetli toplama süreci ve kilogram fiyatının 10 bin liraya kadar ulaşmasıyla öne çıkıyor.
