Trabzon'da bir zamanlar vazgeçilmez çeyiz ürünüydü: Tarihe karışmak üzere

Teknolojinin gelişmesi ve mutfak eşyalarındaki dönüşüm, geleneksel meslekleri de derinden etkiliyor. Bir dönem evlerin vazgeçilmezi olan bakır kaplar, yerini çelik, krom ve alüminyum ürünlere bırakırken, bu değişim kalaycılık mesleğini yok olma noktasına getirdi.

Çeyizlerde bakırın yerini çelik aldı

Eskiden evlerde bakır kapların yaygın olarak kullanıldığını, hatta çeyizlerde 50–60 parça bakır eşyanın yer aldığını hatırlatan kalaycılar, günümüzde çeyizlerde ağırlıklı olarak çelik setlerin tercih edildiğini belirtiyor. Bu durumun işleri ciddi ölçüde azalttığı ifade ediliyor.

“Bakırdan geriye kuymak tavası kaldı”

Trabzon’da 54 yıldır kalaycılık yapan 65 yaşındaki Muzaffer Göle, artık evlerde bakırdan neredeyse sadece kuymak tavasının kaldığını söyledi. Göle, lokantaların getirdiği bakır kapları kalaylayarak ayakta kalmaya çalıştıklarını belirtti.

Bakır kapların hem lezzet hem de sağlık açısından önemli olduğunu dile getiren Göle, kuymak tavasının evlerde adeta demirbaş hâline geldiğini kaydetti.

“Eskiden 7-8 kişiydik, şimdi 2 kişi kaldık”

Meslekte 54 yılı geride bıraktığını ifade eden Göle, “Mesleğimde 54 yılı doldurdum. İlkokuldan sonra bu çarşıda çalışmaya başladım ve hâlen devam ediyorum. Eskiden buralarda 7-8 kişi vardık, şimdi ise 2 kişi kaldık. Kalaycılık artık bitiş noktasına geldi. Şu anda bizi lokantalar ayakta tutuyor. Çelik, krom ve alüminyum mutfak eşyalarının yaygınlaşması, bakıra büyük darbe vurdu. Eskiden büyüklerimiz bakır kullanırdı ancak yeni nesil bakırı pek tercih etmiyor. Günümüzde bakır olarak kullanılan neredeyse tek ürün kuymak tavası. Evlerde artık demirbaş eşya hâline gelen kuymak tavası kullanılıyor” dedi.

“Bu mesleğin son temsilcileriyiz”

Eskiden mahalle aralarında kalaycı dükkânlarının bulunduğunu, seyyar kalaycıların bile olduğunu hatırlatan Göle, bugün bu mesleği sürdüren çok az kişi kaldığını söyledi. Göle, “Eskiden çeyizlik olarak 50-60 parça bakır alınır ve saklanırdı. Şimdi ise çeyizlerde çelik setler yer alıyor. Bakır kaplarda pişen yemeklerin lezzetini ağız tadı olanlar çok iyi anlar. Bu kaplarda pişen yemeklerin daha sağlıklı olduğunu da söyleyebiliriz. Biz artık bu mesleğin son temsilcileriyiz. Mesleğimi severek yapıyorum. Şu an bile bana ‘Hangi mesleği yapardın?’ deseler yine kalaycılık derim. Sevmeseydim 54 yıl boyunca bu mesleği yapmazdım” ifadelerini kullandı.