Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, haziran ayına ilişkin üretici ile market fiyatları arasındaki fiyat değişimlerini ve tarımsal girdi maliyetlerine ilişkin son verileri kamuoyuyla paylaştı. Raporda, üreticiden çıkan birçok ürünün market raflarına ulaşana kadar katlanarak zamlandığı ortaya konuldu.
Elmada fiyat farkı yüzde 379,3'e ulaştı
Haziran ayında üretici ile market fiyatı arasındaki en yüksek fark yüzde 379,3 ile elmada kaydedildi. Üreticide kilogramı 18,75 liradan satılan elma, markette 89,87 liraya kadar yükseldi.
Elmayı sırasıyla havuç, çilek, yeşil fasulye ve kiraz izledi. Havuç üreticide 22,50 liradan satılırken markette 86,45 liraya, çilek 43 liradan 164,91 liraya, yeşil fasulye 46,25 liradan 162,45 liraya, kiraz ise 57,50 liradan 199,48 liraya çıktı.
Markette çilek, üreticide kabak zam şampiyonu oldu
Haziran ayında markette takip edilen 38 ürünün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde ise düşüş yaşandı.
Market fiyatlarında en yüksek artış yüzde 81 ile çilekte görüldü. Çileği yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates takip etti.
Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 37,8 ile domates oldu. Domatesi yüzde 22,3 ile karpuz, yüzde 17,1 ile nohut ve yüzde 10,5 ile yumurta izledi.
Üreticide ise 30 ürünün 12'sinde fiyat artışı, 9'unda fiyat düşüşü yaşanırken, 9 üründe fiyatlar değişmedi.
Üretici fiyatlarında en yüksek artış yüzde 112,5 ile kabakta gerçekleşti. Kabaktan sonra havuç yüzde 50, patlıcan yüzde 47,4 ve sivri biber yüzde 33,4 oranında arttı.
En fazla fiyat düşüşü ise yüzde 54,8 ile karpuzda görüldü. Karpuzu yüzde 43,3 ile domates, yüzde 30,4 ile limon ve yüzde 25,4 ile yeşil fasulye takip etti.
Fiyat değişimlerinin nedenleri açıklandı
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretim bölgelerinden alınan verilere göre fiyat hareketlerinin nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Buna göre seralarda sezonun sona ermesi ve ürünlerin sökülmesi nedeniyle kabak, patlıcan ve biberde arz azaldı, fiyatlar yükseldi.
Domateste ise Antalya, Mersin ve Balıkesir'in yayla kesimlerinde hasadın başlamasıyla arz arttı ve üretici fiyatı geriledi.
İlkbahar yağışlarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi nedeniyle yazlık patates tarlalarında bozulmalar yaşandığı, bunun da arzı azaltarak fiyatları yükselttiği belirtildi.
Havuçta ise turizm sezonunun başlamasıyla otel ve restoranlardan gelen talebin artmasının fiyatları yukarı çektiği kaydedildi.
Girdi maliyetlerindeki yıllık artış dikkat çekti
Raporda üreticinin kullandığı temel tarımsal girdilere ilişkin veriler de paylaşıldı.
Haziran ayında ÜRE gübresinde aylık bazda yüzde 9 düşüş yaşanmasına rağmen, son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresi yüzde 72,4 ve DAP gübresi yüzde 39,5 oranında arttı.
Hayvancılıkta kullanılan yem fiyatları aylık bazda yatay seyrederken, yıllık bazda besi yemi yüzde 30,9, süt yemi ise yüzde 29,2 yükseldi.
Elektrik fiyatlarında yıllık artış yüzde 25,1, tarım ilaçlarında yüzde 27,8 olarak kaydedildi. Haziran ayında mazot fiyatı aylık bazda yüzde 2,7 gerilerken, yıllık bazda yüzde 31,5 artış gösterdi.
