Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri ve Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Evrim Özkorumak Karagüzel, çocukların suçtan korunmasında ailenin belirleyici rolüne dikkat çekti.
Aile ortamı çocuk davranışını şekillendiriyor
Çocukları suça iten ya da koruyan çevresel faktörler arasında ailenin önemli bir yer tuttuğunu vurgulayan Karagüzel, ailenin yapısı, işlevselliği ve çocuğa sunduğu duygusal ortamın belirleyici olduğunu ifade etti. Çocuğun duygusal ve fiziksel ihtiyaçlarının karşılanma düzeyinin de süreç üzerinde etkili olduğunu kaydeden Karagüzel, ekonomik zorlukların bu ihtiyaçların karşılanmasını güçleştirebildiğini söyledi.
Karagüzel, “Beslenme, barınma ve ısınma gibi temel gereksinimler de sorunlara yol açabilir. Bunlar çocuk üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Genel olarak ailenin dağınık olmaması, huzurlu ve tutarlı bir ortam sunması çocuk açısından önemli.” dedi.
Ebeveyn tutumu riskleri artırabiliyor
Ebeveyn tutumlarının çocuk davranışları üzerinde güçlü bir etkisi olduğunu belirten Karagüzel, aşırı katı ve kuralcı aile yapısının çocukta suç davranışına yönelme riskini artırabileceğini ifade etti. Sınırların belirlenmediği aşırı hoşgörülü ve denetimsiz tutumun da ihmal sayılabileceğine işaret eden Karagüzel, bunun davranış sorunlarına zemin hazırlayabileceğini söyledi.
“Çocuğun ilk sosyalleştiği alan aile”
Aile içinde suç işleyen bireylerin bulunmasının da önemli bir risk faktörü olduğunu dile getiren Karagüzel, “Çocuğun ilk sosyalleştiği alan aile. Dolayısıyla çocuk, aile içindeki ebeveynlerin ve kardeşlerin birbirine nasıl davrandığını, sorunlar karşısında nasıl tepki verdiklerini gözlemler. Ayrıca ebeveynin dış dünyayla ilişkilerini ve davranışlarını da yakından izler. Eğer aile içinde şiddet gibi olumsuz davranışlar sergileniyorsa, çocuk buna doğrudan maruz kalmasa bile tanık olabilir ve bu tür bir ortam onun davranışlarını etkileyebilir.” diye konuştu.
Medya ve denetim vurgusu
Çocuğun olumsuz medya içeriklerine denetimsiz erişiminin de risk oluşturabileceğini belirten Karagüzel, aile ortamının sıcak, şefkatli ve sevgi dolu olmasının önemine dikkat çekti. Bu noktada ebeveyn eğitiminin öne çıktığını ifade eden Karagüzel, ebeveynlerin çocukla ilişkilerini bilinçli şekilde kurması gerektiğini söyledi.
Karagüzel, kuralların açık ve öngörülebilir olduğu, çocuğun sınırları bildiği ancak anne babanın ilgi ve sevgisinin bulunduğu aile ortamının oluşturulmasının önemine vurgu yaparak, “İkinci aşamada çocuğu denetlemek önemli. Üçüncüsü de mutlaka çocuğun eğitiminin desteklenmesi gerekiyor çünkü suç işleyen çocukların büyük kısmında okul terkleri var.” değerlendirmesinde bulundu.