Türkiye’de çocukların dijital dünyadaki güvenliğini sağlamak amacıyla hazırlanan yeni yasa teklifi için geri sayım başladı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımını sınırlandıracak olan torba yasa teklifinin ay sonuna kadar Meclis’teki ilgili komisyona sevk edileceğini duyurdu. Bakan Göktaş’ın bu açıklamaları, Türkiye Gençlik ve Eğitime Hizmet Vakfı’nın (TÜRGEV) 2019 yılından bu yana yürüttüğü çalışmaları yeniden gündeme taşıdı.
“Çocuk koruma kalkanının parçası”
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında yapılan Kabine Toplantısı sonrası konuşan Bakan Göktaş, yeni düzenlemenin detaylarına değindi. Temel amacın sosyal medya platformlarına çocuklara yönelik daha ciddi sorumluluklar yüklemek olduğunu vurgulayan Göktaş, 15 yaşından küçüklerin hesap açmasının önüne geçilmesi ve zararlı içerikler için filtreleme sistemlerinin zorunlu olmasını hedeflediklerini belirtti.
Bakan Göktaş, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Bu düzenleme bir çocuk koruma kalkanının parçası olarak görülmeli” ifadelerini kullandı. Göktaş ayrıca, sosyal medyanın çocuklarda anksiyete, depresyon ve davranış bozukluklarına neden olabildiğini, hatta bazı suç yapılarının çocuklara bu mecralardan ulaştığını hatırlattı.
TÜRGEV’den sahada ve dijitalde etkin mücadele
Devletin yasal düzenleme hazırlıkları sürerken, sivil toplum kanadında da bu mücadelenin altyapısı uzun süredir oluşturuluyor. TÜRGEV tarafından 2019 yılında hayata geçirilen “Zorbalığı Engelle” Projesi, çocukların ve gençlerin dijital şiddet ve nefret kültürüyle mücadelesine destek veriyor.
Vakfın Eğitim Hizmetleri Departmanı bünyesinde, Eğitim Politikaları ve Planlama Müdürlüğü ile Psikolojik Danışmanlık Merkezi (PDM) koordinasyonunda yürütülen proje, “Akran Zorbalığını Önleme ve Müdahale Programı” kapsamında ilerliyor. Çalışmalarda siber zorbalık, dijital riskler ile koruyucu ve önleyici psikososyal yaklaşımlar ele alınıyor.
Binlerce kişiye yüz yüze eğitim verildi
Projenin saha çalışmaları kapsamında bugüne kadar ciddi bir kitleye ulaşıldı. Elde edilen verilere göre, 1.813 öğrenciye yüz yüze psiko-eğitim verilirken, kamuya açık seminerlerle 625 vatandaşa bilgilendirme yapıldı.
Eğitimci ve yöneticiler de unutulmadı; 77 uzmana akran zorbalığını önleme ve müdahale eğitimi verildi. Böylece TÜRGEV, saha çalışmalarıyla toplamda 2 bin 515 kişiye doğrudan temas etmeyi başardı.
Milyonlarca izlenmeye ulaşan farkındalık çalışmaları
Sahanın yanı sıra dijital dünyada da güçlü bir farkındalık kampanyası yürütüldü. Proje için hazırlanan “Zorbalık Şimdi Çevrimiçi” adlı tanıtım filmi 2,5 milyon, animasyon filmi ise 2,4 milyon kez izlendi. Toplamda 4,9 milyon görüntülenmeye ulaşan proje, sosyal medya hesapları üzerinden 30 bine yakın takipçiye düzenli içerik sunuyor.
Dijital materyaller arasında çevrimiçi zorbalık rehberi, 5 modüllük e-öğrenme programı, chatbot yönlendirme sistemi ve öğrencilerin deneyimlerini içeren 9 bölümlük “Büyüyenlerin Hikayeleri” podcast serisi de yer alıyor.
Yasal düzenleme eğitimle desteklenmeli
Konunun uzmanları, çocukları korumak için sadece yasal yasakların yeterli olmayacağı görüşünde birleşiyor. Yasal sınırların, sürekliliği olan eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor.
Bu noktada TÜRGEV’in 2019’dan beri sürdürdüğü ve sahadan veri topladığı “Zorbalığı Engelle” projesi, kamu politikalarına ışık tutacak örnek bir model olarak gösteriliyor.