Kanunun 6’ncı maddesinde yapılan değişiklikle, otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtasına, sorumluluk sahasıyla sınırlı olmak üzere ve İçişleri Bakanının uygun görmesi hâlinde genel zabıta görevi verilebilmesine ilişkin cümle eklendi:
“Otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtası, sorumluluk sahası ile sınırlı olmak üzere İçişleri Bakanının uygun görmesi hâlinde genel zabıta olarak da görevlendirilebilir.”
Ayrıca (b) bendindeki ifade, “sorumluluk bölgesine göre genel zabıta ilgili mevzuatta” şeklinde değiştirildi.
Satış sonrası tescilde “3 iş günü” kuralı
Kanunun 20’nci maddesinde yapılan eklemeyle; 22’nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında yetkilendirilen kurum/kuruluşlar ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerinin satışını yaptığı ve ilk tescili elektronik ortamda yapılacak araçlarda, üç aylık süre beklenmeden satıştan sonra üç iş günü içinde tescil yapılacağı hükme bağlandı.
Vefat halinde mirasçılara 90 gün süre ve 3.000 TL ceza
Aynı maddede eklenen bentle; araç sahibinin vefatı halinde mirasçıların vefat tarihinden itibaren 90 gün içinde tescil kuruluşuna başvurup adlarına tescil belgesi almaları zorunlu kılındı. Süresi içinde tescil edilmeden aracın karayoluna çıkarıldığının tespiti halinde sürücüye 3.000 TL idari para cezası verileceği ve araçların mirasçılar adına tescil edilinceye kadar trafikten menedileceği düzenlendi.
Hurda ve “trafikten çekilen” araçlarda kayıt ve vergi bildirimi
21’inci maddede “hurdaya ayrılan” ifadesine “ve trafikten çekilen” ibaresi eklendi. Trafikten çekilmiş araçlarda aykırılık tespiti halinde, trafikten çekme tarihi itibarıyla tescil kaydı açılacağı ve vergi dairesine bildirileceği hükme bağlandı.
Plaka ve plakasız kullanımda çok yüksek cezalar
23’üncü maddede plaka ihlallerine ilişkin yaptırımlar yeniden düzenlendi. Metinde öne çıkan yaptırımlar şöyle:
Yönetmelik ölçülerine aykırı plaka / öngörülen sayıda plaka takmama: 4.000 TL, plaka uygun hale gelene kadar trafikten men
Plakayı bilerek farklı okunur/okunamaz hale getirme: 140.000 TL, araç 30 gün trafikten men
Aynı fiilin 1 yıl içinde 2+ tekrarında: 280.000 TL, araç 60 gün trafikten men
Tescilli aracı plakasız kullanma: 46.000 TL, ehliyete 30 gün el koyma, araç 30 gün trafikten men
Plakasız kullanımı 1 yıl içinde 2+ tekrar: 140.000 TL, ehliyete 60 gün el koyma, araç 60 gün trafikten men
Başka araca ait/geçici plaka, verilmemiş plaka, tescilsiz plaka veya sahte plaka takma-kullanma: 140.000 TL, ehliyete 30 gün el koyma, araç 30 gün trafikten men; tekrarında 280.000 TL ve 60 gün yaptırımlar. Ayrıca TCK 204’e göre işlem öngörüldü.
Düzenlemede, men süresi bitse dahi plaka uygun hale gelmeden aracın teslim edilmeyeceği de hüküm altına alındı.
Geçici belge/plakayı usulsüz kullananlara 46.000 TL
25’inci maddede; geçici belge ve plakalarla ilgili hükümlere aykırı kullanımda 46.000 TL ceza, belge/plaka iptali ve aracın 30 gün trafikten men edilmesi; aynı ihlalin 1 yıl içinde tekrarı halinde 140.000 TL ve 60 gün trafikten men yaptırımı düzenlendi.
Takograf, taksimetre, hız sınırlayıcı: yasak müdahale ve yüksek cezalar
31’inci madde baştan düzenlenerek takograf–taksimetre–hız sınırlayıcıya ilişkin kapsam genişletildi. Metinde; bu cihazlara müdahale ile yanlış veri ürettirme, başkasına ait/bozuk kartla kullanım gibi fiiller yasaklandı ve 75.000 TL’den 370.000 TL’ye kadar değişen idari para cezaları ile ehliyete geçici el koyma ve trafikten men hükümleri getirildi. Ayrıca takograf kayıtlarının veri tabanı üzerinden denetlenebilmesi düzenlendi.
Araçta “mevzuata aykırı değişiklik” ve gürültüye 16.000 TL
32’nci maddede; araç üzerinde mevzuata aykırı değişiklik yapılması halinde işletene 5.000 TL ceza ve uygun hale gelene kadar trafikten men hükmü getirildi. Değişikliğin çevreyi rahatsız edecek derecede gürültü çıkarması halinde sürücüye ayrıca 16.000 TL ceza ve aracın 30 gün men edilmesi düzenlendi.
“İhlali özendiren” paylaşım yasağı: 25.000 TL
Kanuna eklenen düzenlemeyle, trafik kural ihlalini özendiren görüntüleri alenen yayma ve övme fiili idari yaptırıma bağlandı:
“EK MADDE 20- Bu Kanunun idari yaptırıma bağlayarak yasakladığı bir eylemi basın, yayın, internet, sosyal ve dijital medya veya diğer elektronik cihazlar yoluyla paylaşarak trafik kural ihlali yapmaya özendiren görüntüleri alenen yaymak ve övmek yasaktır. Bu madde hükümlerine uymayanlara 25.000 Türk lirası idari para cezası verilir.”
Kırmızı ışık, hız, telefon, kemer: ceza ve ehliyete el koyma kademeli
Metinde; kırmızı ışık ihlallerinde tekrar sayısına göre 10.000 TL’den 80.000 TL’ye uzanan idari para cezaları, bazı hallerde ehliyete el koyma ve tekrarlar için iptal süreci düzenlendi. Hız ihlallerinde yerleşim içi/dışı kademeler güncellenirken, belirli kademelerde 30–90 gün ehliyete el koyma hükümleri yer aldı. Seyir halinde cep telefonu kullanımında 5.000 TL, tekrarlarında 10.000–20.000 TL ve belirli tekrarlarda ehliyete el koyma düzenlendi. Emniyet kemeri ihlallerinde 2.500 TL ve tekrar eden sürücülere ehliyete el koyma hükmü getirildi.
Kış lastiği ve zincir: 6.000 TL, engellemede 24.000 TL
65/A maddesi yeniden düzenlenerek kış lastiği zorunluluğu ve denetim yetkisi detaylandırıldı. Yükümlülüğe uymayan işletene 6.000 TL ceza; belirli şartlarda zincir bulundurmayan/kullanmayan sürücüye 6.000 TL, zincir kullanmaması nedeniyle trafik akışını engelleyene 24.000 TL ceza öngörüldü.